Isolatievormen: welke maatregel past bij welk deel van je woning

Waar verlies je warmte in een bestaande woning?

Warmte zoekt altijd de weg van de minste weerstand. In een woning die nog niet of maar deels geïsoleerd is, verdwijnt die warmte via het dak, de buitenmuren, de begane grondvloer en de ramen. Daarnaast lekt er warmte weg via kieren: rond kozijnen, langs de vloerrand, bij de brievenbus of via een kruipruimteluik dat niet goed sluit.

Welk deel het zwaarst weegt, verschilt per woning. Bij een woning uit de jaren dertig zit het grootste verlies vaak in het dak en de muren, terwijl bij een woning uit de jaren zeventig soms alleen de vloer en het glas nog achterblijven. Daarom is het weinig zinvol om zomaar met één maatregel te beginnen zonder eerst het geheel te bekijken.

Een isolatievorm kiezen is dus vooral een kwestie van vaststellen waar de warmte nú weglekt en welke constructie je daar hebt. Dat bepaalt of iets technisch mogelijk is, en of het de moeite waard is.

• Dak: vaak het grootste warmteverlies, warmte stijgt
• Buitenmuren: groot oppervlak, veel verlies bij ongeïsoleerde spouw
• Begane grondvloer: koude voeten en trek langs de plinten
• Ramen en kozijnen: enkel glas, oud dubbel glas en kieren

De vier hoofdvormen van woningisolatie op een rij

In grote lijnen zijn er vier plekken waar je een bestaande woning kunt isoleren: het dak, de muren, de vloer en de ramen. Binnen elke plek bestaan weer verschillende methodes, en juist die keuze bepaalt wat het kost, hoeveel overlast het geeft en welk resultaat je mag verwachten.

Spouwmuurisolatie is meestal de snelste maatregel: is er een open spouw tussen de binnen- en buitenmuur, dan wordt die vanaf de buitenkant gevuld met isolatiemateriaal. Er hoeft niets te worden gesloopt en de bewoning gaat gewoon door. Bij dakisolatie hangt de aanpak af van het type dak en van de vraag of je de zolder gebruikt als leefruimte of niet.

Vloerisolatie pakt de kou van onderaf aan en wordt meestal vanuit de kruipruimte uitgevoerd. En bij glas draait het om de vraag of je alleen het glas vervangt of ook het kozijn; dat lees je terug bij HR++ glas, triple glas en kozijnen.

• Dak: hellend dak van binnenuit of buitenaf, zoldervloer, plat dak
• Muur: spouw vullen, isoleren aan de binnenkant of aan de buitenkant
• Vloer: vloerisolatie onder de vloer of bodemisolatie op de kruipruimtebodem
• Glas: HR++ glas of triple glas, eventueel met nieuwe kozijnen en kierdichting

Muur isoleren: spouw, binnenkant of buitenkant

Bij muurisolatie is de eerste vraag altijd: is er een spouw en is die nog leeg? Woningen van ruwweg de jaren dertig tot de jaren zeventig hebben vaak een spouw die nooit gevuld is. In dat geval is de spouw vullen doorgaans de meest voor de hand liggende keuze, omdat het werk beperkt blijft tot boorgaten in de voegen die daarna weer worden dichtgezet.

Is er geen spouw, of is die te smal, vervuild of vochtig, dan blijven er twee routes over. Binnenmuurisolatie betekent dat er aan de binnenzijde een isolerende laag met afwerking komt; dat kost wat ruimte en vraagt om het loshalen en terugplaatsen van plinten, stopcontacten en radiatoren. Gevelisolatie aan de buitenzijde levert vaak het beste resultaat, omdat de hele gevel wordt ingepakt en koudebruggen – plekken waar de kou toch naar binnen trekt, zoals bij een betonrand – beter worden opgelost. Daar staat tegenover dat het aanzien van de woning verandert en dat het een ingrijpender klus is.

Welke route bij jouw woning past, is niet vanaf de tekentafel te bepalen. Een adviseur beoordeelt ter plaatse de staat van het metselwerk, de breedte van de spouw en of er sprake is van vocht. Op basis daarvan volgt een advies en een kostenindicatie.

Vloer, bodem en kruipruimte

Een koude vloer is een van de klachten die mensen het snelst herkennen. De aanpak hangt af van wat er onder de vloer zit. Is er een kruipruimte met voldoende werkhoogte, dan kan het isolatiemateriaal rechtstreeks tegen de onderkant van de vloer worden aangebracht. Dat werkt bij zowel houten vloeren als betonvloeren, al verschilt het materiaal en de bevestiging.

Is de kruipruimte laag, nat of slecht bereikbaar, dan is bodemisolatie vaak het alternatief: er komt dan een isolerende laag op de bodem van de kruipruimte. Dat vermindert ook de opstijgende vochtlucht, wat merkbaar is in het hele huis. Bij een vloer die direct op het zand ligt zonder kruipruimte is isoleren onder de vloer niet mogelijk en blijft alleen isolatie aan de bovenzijde over, wat vloerhoogte kost.

Ventilatie verdient bij vloer- en bodemisolatie aandacht. De kruipruimte moet lucht blijven houden, anders kan vocht zich ophopen. Dat is precies zo'n punt dat pas ter plaatse goed te beoordelen is.

Glas, kozijnen en kierdichting

Enkel glas en oud dubbel glas zijn vaak de koudste vlakken in huis. HR++ glas heeft een onzichtbare coating en een gasvulling tussen de ruiten, waardoor het duidelijk beter isoleert dan gewoon dubbel glas. Triple glas gaat nog een stap verder met drie ruiten, maar is zwaarder en past niet in elk bestaand kozijn.

Daarom hoort bij glasisolatie altijd de vraag naar het kozijn. Een kozijn dat verrot of kromgetrokken is, houdt de winst van nieuw glas niet vast. Soms is alleen het glas vervangen genoeg, soms is een nieuw kozijn met beter isolerend materiaal verstandiger.

Kierdichting is de goedkoopste en vaak onderschatte maatregel. Nieuwe tochtstrippen, goed sluitende ramen en het dichtzetten van naden rond kozijnen kosten weinig en zijn meteen te voelen. Wel geldt: hoe luchtdichter een woning wordt, hoe belangrijker goede ventilatie is.

In welke volgorde pak je het aan?

Als je niet alles tegelijk kunt of wilt doen, helpt een vaste denkvolgorde. Begin bovenaan: warmte stijgt, dus het dak levert meestal het meeste op. Daarna volgen de muren, omdat die het grootste oppervlak hebben. Vervolgens de vloer, en tot slot het glas, dat per vierkante meter vaak het duurst is.

Die volgorde is een richtlijn, geen wet. Heb je een lege spouw, dan is die vullen vaak zo snel gedaan dat je er gewoon mee begint. En als er toch een verbouwing of schilderbeurt aankomt, is het handig om isolatiewerk daaraan te koppelen.

Nog een overweging: isoleer bij voorkeur de schil van de woning voordat je nadenkt over een warmtepomp of lagetemperatuurverwarming. Een goed geïsoleerde woning heeft minder warmte nodig, waardoor zo'n installatie kleiner en doelmatiger kan zijn. Ook subsidieregelingen kijken vaak naar de combinatie van maatregelen, dus het loont om de volgorde vooraf te bepalen.

• 1. Dak of zoldervloer
• 2. Muren: spouw, binnenkant of buitenkant
• 3. Vloer of kruipruimtebodem
• 4. Glas, kozijnen en kierdichting

Eén aanvraag voor alle isolatievormen

Je hoeft niet voor elke maatregel een aparte partij te zoeken. Met één aanvraag komt er een adviseur bij je thuis die de hele woning bekijkt: het dak, de muren, de vloer en het glas. Je krijgt uitleg over welke maatregelen bij jouw woning passen, een indicatie van de kosten en een overzicht van de subsidieregelingen die mogelijk van toepassing zijn. Dat advies is gratis en vrijblijvend.

Wij adviseren en koppelen, maar voeren zelf niets uit. We verkopen en monteren geen isolatiemateriaal, dus het advies wordt niet gestuurd door een leverancier. Wil je verder, dan brengen we je in contact met een aangesloten isolatiepartner in je eigen regio. Die partner maakt de offerte, bepaalt de prijs en verzorgt de uitvoering en de garantie.

Je gegevens gaan naar die aangesloten partner, zodat die de aanvraag kan opvolgen. Daarna beslis je zelf of en hoe je verdergaat; je zit nergens aan vast. Oriënteer je liever eerst zonder afspraak, gebruik dan de subsidiecheck om te zien welke regelingen mogelijk spelen.